کبد عضو حیاتی بدن همه موجودات زنده است. این ارگان داخلی بدن بیش از 500 وظیفه ضروری از جمله تنظیم دمای بدن، ذخیره ویتامین ها، تولید صفرا و.. را به عهده دارد. با این اوصاف بیماری کبد روی خیلی از اندام ها تاثیر خواهد گذاشت.متاسفانه بیماری کبد چرب در سگ ها پنجمین دلیل مرگ و میر این حیوان به شمار می رود. زندگی برای حیواناتی که دچار کبد چرب هستند سخت و زجر آور است و در صورت مراعات نکردن می تواند منجر به مرگ زودرس حیوان شود. یکی از راه های بهبودی و کنترل این بیماری رژیم غذایی برای بیماری کبدی سگ است. اگر شما هم سگ مبتلا به چرب کبد دارید با ما همراه باشید. ما در این مقاله به بررسی کامل رژیم غذایی سگ با کبد چرب می پردازیم.
عملکرد کبد
کبد از مهمترین ارگانهای بدن موجودات زنده است که برخلاف بسیاری از اندامها، قابلیت بازسازی و ترمیم خود را دارد. میتوان گفت که این عضو حیاتی تقریباً در تمام فرآیندهای بدن نقش دارد و به دفع مواد زائد از بدن، پاکسازی مواد سمی از خون و تولید صفرا کمک میکند. بدیهی است که در صورت آسیب دیدن این عضو حیاتی، عملکردهای اصلی بدن نیز با مشکل روبرو میشوند. بیماری کبد یکی از بیماری های شایع در سگ ها می باشد که از شرایط خفیف شروع و در صورت درمان به موقع به موارد شدید می رسد.
برخی از اشکال بیماری رایج کبد در سگ ها شامل هپاتیت(التهاب کبد)، سیروز کبد، لیپیدوز کبدی (کبد چرب) و تومور های کبدی می شود. شیوع بیمرای کبد چرب می تواند در هر سن و با هر نژادی اتفاق بیافتد اما بیشتر در سگ های جوان و نژادهای عروسکی مانند شیواوا، یورک شایر تریر، تریر روباهی و اشناورز مینیاتوری دیده می شود.
علل ایجاد بیماری کبد چرب در سگ ها
علل مختلفی برای کبد چرب در سگ ها وجود دارد برخی از مهم ترین دلایل آن عبارتند از:
- بی اشتهایی و غذا نخوردن
- کاهش وزن سریع
- مصرف برخی داروها مثل کورتیکواستروئیدها
- رژیم غذایی چرب با مواد مغذی کم
- اضافه وزن بیش از حد سگ
- بیماری هایی مانند دیابت، سندرم کوشینگ، پرکاری غده تیروئید و التهاب پانکراس (پانکراتیت)
علائم بالینی بیماری کبدی در سگها
بیماری کبدی با اشکال مختلفی از علائم ممکن است همراه باشد. برخی از علائم هشداردهنده بیماری کبدی در سگ ها همچون موارد زیر رخ میدهد:
- خونریزی بدون دلیل
- حالت تهوع و استفراغ
- کاهش اشتها و از دست دادن وزن
- ورم شکم
- تشنگی مکرر و بالا رفتن مصرف مایعات
- خاکستری شدن مدفوع و نارنجی شدن رنگ ادرار
- زردی و بیحالی
- اسهال و تکرر ادرار
- تغییر در اندازه کبد
- تب
- تجمع مایعات در شکم
- علائم عصبی مانند تشنج و به دور خود چرخیدن
درمان کبد چرب در سگ ها
برای درمان این بیماری بهبود رژیم غذایی یکی از اصلی ترین روش ها می باشد. در کنار رژیم غذایی سگ با کبد چرب از درمان های حمایتی برای برطرف کردن مشکلاتی از قبیل اسهال و استفراغ و… نیز باید انجام گیرد. به محض مشاهده علائم در سگ خود حتما با یک دامپزشک مشورت کنید. تشخیص زود هنگام درمان را موفقیت آمیز و آسان تر خواهد کرد.
رژیم غذایی سگ بیمار کبدی
بعد از تشخیص بیماریهای کبدی در سگها، یکی از راههای کنترل و کمک به بهبود سریعتر، این است که از یک رژیم غذایی سگ با کبد چرب استفاده کنید. این رژیمهای غذایی به افزایش طول عمر و بهبود کیفیت زندگی کمک میکنند. رویکرد این رژیم به دو صورت است؛ استفاده از غذاهای مفید برای سگ و پرهیز از مواد غذایی که بیماری را تشدید می کند.
بهترین غذای سگ های مبتلا به بیماری کبد چرب
مفیدترین مواد غذاییای که میتوانید در رژیم غذایی برای بیماری کبدی سگ تهیه کنید عبارتند از:
- ماهی (همچون ماهی آزاد و ماهی کاد)
- مرغ و بوقلمون بدون استخوان
- تخم مرغ
- فرآوردههای لبنی نظیر ماست، پنیر ریکوتا، پنیر بز و دلمه پنیر
- جو
- کنسرو کدو تنبل (به علت وجود فیبر محلول)
- روغن نارگیل
- پاپایا، انجیر و هندوانه بدون دانه
- سبزیجات چلیپایی
- سبزیجاتی نظیر جوانه بروکسل، کلم بروکلی و کلم پیچ
- میوههایی همچون توت
- اسیدهای چرب امگا ۳ (که از جمله آنها میتوان به روغن ماهی و دانه کتان اشاره کرد)
مواد غذایی نامناسب
زمانی که دوست وفادارتان به بیماریهای کبدی مبتلا شد باید از دادن برخی مواد غذایی به او اجتناب کنید. برای مثال سگهایی که دچار بیماریهای کبدی هستند باید از پروتئین بسیار کمی استفاده کنند. در این دوره، از مواد غذاییای که سطح پروتئین بسیار بالایی دارند (همچون گوشت گاو و گوساله) باید اجتناب کرد. بهتر است پروتئینهای گیاهی (همچون سویا) را جایگزین پروتئینهای حیوانی کنید. علاوه بر این باید از قرار دادن ماهیهایی که سرشار از اسیدآمینه و ترکیباتی نظیر پورینها هستند در رژیم غذایی سگها بپرهیزید زیرا سبب تشدید بیماریهای کبدی در سگها میشوند.
نکته: این که چه مواد غذاییای باید بیشتر مصرف شوند و از مصرف چه مواد غذاییای باید پرهیز شود به شدت بیماری کبدی، نوع بیماری، سن و نژاد سگ و میزان فعالیت او نیز بستگی دارد. باید با یک دامپزشک در خصوص مناسبترین رژیم غذایی برای سگتان صحبت کنید و از انتخاب خودسرانه و بدون تحقیق مواد غذایی و دارو برای سگها بپرهیزید.
تأثیر مس روی بیماریهای کبدی
برخی از انواع پروتئینهای حیوانی حاوی سطوح بالایی از مس هستند و مصرف آنها برای سگهایی که مبتلا به بیماریهای کبدی هستند به هیچ عنوان توصیه نمیشود. کاهش میزان مس موجود در رژیم غذایی سگ، و افزایش مقدار زینک، میتواند تأثیر زیادی روی بهبود وضعیت سلامتی سگ داشته باشد. زمانی که عملکرد کبد با مشکل مواجه میشود، مس در بدن جمع میشود. در این شرایط، زینک میتواند به کاهش سطح مس در بدن کمک کند. بهتر است که مصرف غذاهای غنی از مس در این دوره محدود شود. به همین خاطر توصیه میشود که از فرآوردههای گوشتی نظیر جگر اجتناب کنید. سایر گوشتهایی که مقادیر بالایی مس دارند عبارتند از:
- اردک
- گوشت بره
- ماهی سالمون
کربوهیدراتها
مصرف کربوهیدراتها به تسهیل پروسه هضم کمک میکند، باعث افزایش فیبر میشود و آمونیاک را از سیستمهای بدن حذف میکند. بلغور جو دوسر پخته شده، برنج سفید و پاستا برخی از انواع کربوهیدراتهایی هستند که میتوانید آنها را به رژیم غذایی سگ با کبد چرب اضافه کنید.
مکملها
سگهایی که به بیماریهای کبدی مبتلا هستند (به خصوص اگر این بیماری در مراحل پیشرفته باشد)، باید یک رژیم غذایی کم نمک داشته باشند. پایین بودن سطح نمک در رژیم غذایی، مانع از تجمع مایعی به نام آسیت در شکم میشود. تجمع آسیت اغلب در سگهایی که دچار بیماریهای کبدی هستند رخ میدهد.
علاوه بر این برخی از مکملها نیز وجود دارند که ممکن است به سگ در مقابله با بیماری کبدی کمک میکنند. این مکملها عبارتند از:
- ویتامین ب کمپلکس
- ویتامین E
- زینک که به کنترل مس کمک میکند و حاوی آنتی اکسیدانهایی است که میتوانند از کبد محافظت کنند.
- ویتأمین C که خواص آنتی اکسیدانی مناسبی دارد.
- ویتأمین K برای لخته شدن خون
- آدنوزیل متیونین (SAMe)، که میتواند به طرز چشمگیری آسیبهای کبدی را کاهش دهد و همچنین دارای خواص آنتی اکسیدانی نیز هست.
فاکتورهای مهم در رژیم غذایی برای بیماری کبدی سگ
- هضم راحت و آسان
- خوش طعمی
- دارای پروتئین باکیفیت
- منابع چربی مفید و سالم
- افزایش حدود 3 تا 8 درصدی فیبر
- کاهش مصرف مس
روتین غذا دادن به سگ
وضعیت سلامتی برخی از سگهایی که به بیماری کبدی مبتلا هستند، با تغییر در روتین تغذیه، کمی بهبود پیدا میکند. در این شرایط، مصرف چندین وعده غذایی کوچک به جای مصرف یک یا دو وعده غذایی منظم در روز، میتواند به بهبود پروسه هضم کمک کند و حجم کار کبد را کاهش دهد. همانطور که گفتیم کبد مسئول حذف سموم و مواد زائد است، بنابراین به جای این که وعدههای غذایی بزرگ را تجزیه کند، وعدههای کوچکتری را پردازش میکند. در نتیجه میزان کاری که کبد باید انجام دهد کاهش پیدا میکند و فشار کمتری را تجربه میکند.
غذای خشک سگ برای کبد چرب
همانطور که تا به اینجا بررسی کردیم رژیم غذایی سگ بیمار کبدی معمولا حاوی کمترین مقدار چربی و حاوی مواد مغذی می شود. ممکن است با توجه به شرایط بیماری دامپزشک رژیم غذایی خاصی با نسبت های مخصوص پروتئین، چربی و کربوهیدرات تجویز کند. غذای خشک سگ این ویژگی ها دارد شما می توانید با خرید غذای خشک سگ در مدل های متنوع و مناسب با شرایط بیماری حیوان خانگی تان مشکل تهیه غذا را حل کنید. برند وودوو پت یکی از محبوب ترین برندهای تولید کننده غذای حیوانات خانگی است که علاوه بر خوش طعم بودن، سالم و دارای ارزش غذایی بالایی می باشد. برخی از ویژگی های تغذیه ای در غذاهای خشک مناسب سگ هایی با بیماری کبدی شامل موارد زیر می شود:
- کمترین مقدار چربی
- پروتئین باکیفیت و قابل هضم
- مواد مغذی مضاف مانند اسیدهای چرب امگا3، ویتامین ها و مواد معدنی
- رژیم غذایی سفیده ای (یک اصطلاح چینی است که به محدودیت در مصرف قند و چربی اشاره دارد)
چگونه از بیماری کبد در سگ ها جلوگیری کنیم؟
اگر به غیر از سگ بیمار خود از سگ های خانگی دیگری نیز نگهداری می کنید بسیار ضروری است تا از چگونگی پیشگیری این بیماری در سگ ها آشنا باشید. اولین قدم در حفظ سلامت سگ شامل معاینات بهداشتی منظم می شود. روش های دیگری که برای حمایت از سلامت کبد و جلوگیری از بیماری کبد در سگ ها می تواند موثر باشد؛ شامل موارد زیر می شود:
- پرهیز از دادن غذاهای پرچرب به سگ برای جلوگیری از بیماری پانکراتیت که به طور ثانویه بر کبد اثر می گذارد.
- واکسیناسیون منظم و به موقع سگ جهت جلوگیری از ایجاد بیماری های عفونی و در نتیجه آن لپتوسپیروز در سگ
- دور کردن سگ ها از مواد سمی
- ایجاد فرصت کافی برای ورزش و تحرک بیشتر سگ برای جلوگیری از افزایش وزن و چاقی
این توصیه ها کمک می کند تا فشار کمتری بر کبد تحمیل شود. در کنار این موارد اطمینان حاصل کنید که رژیم غذایی متعادل، مغذی، سالم و باکیفیت برای سگ خود تهیه کرده اید. مراقبت های پیشگیرانه و مدیریت سلامت عمومی سگ خانگی منجر به حفظ سلامت کبد و کاهش خطر بروز مشکلات مرتبط با کبد می شود.
سوالات متداول
اهمیت قرارگیری امگا ۳ و امگا ۶ در رژیم غذایی سگ با کبد چرب چیست؟
امگا ۳ و امگا ۶، از سلامت کبد محافظت میکنند. به علاوه به کاهش التهاب در کبد نیز کمک میکنند. به همین علت افزودن آنها به رژیم غذایی، سبب بهبود سلامتی سگ میشود.
برای افزایش آنزیمهای کبدی در سگها، مصرف چه مواد غذاییای توصیه میشود؟
اگر پزشک تشخیص داده که آنزیمهای کبدی سگتان پایین هستند، میتوانید با روشهای طبیعی و استفاده از مواد خوراکیای نظیر غلات، میوه و سبزیجات، شیر و لوبیا، این آنزیمها را افزایش دهید.
مصرف چه میوهای برای حفظ سلامت کبد بهتر است؟
چندین مطالعه گوناگون که روی حیوانات انجام شدند نشان دادند که مصرف میوه زغال اخته (یا حتی عصاره و آب آن) تا حد زیادی به حفظ سلامت کبد کمک میکند. برای این که اثرگذاری این میوه را ببینید به مدت ۲۱ روز به سگتان زغال اخته بدهید.